Құрылтай сайлауының ашық әрі әділ өтуі ең алдымен сайлау заңнамасының талаптарын мүлтіксіз орындауға байланысты. Сайлау процесіне қатысатын барлық тараптар – саяси партиялар, кандидаттар, сенім білдірілген адамдар, байқаушылар, сайлау комиссиялары және бұқаралық ақпарат құралдары заң аясында әрекет етуге міндетті.
Сайлау туралы Конституциялық заңда үгіт-насихат жүргізудің тәртібі, сайлау қорларын пайдалану, байқаушылардың құқықтары мен міндеттері, бұқаралық ақпарат құралдарының қызметі және сайлау барысындағы барлық рәсімдер нақты айқындалған. Бұл талаптар барлық саяси күштерге бірдей қолданылады және ешкімге артықшылық берілмейді.
Заңнамада сайлаушыларға қандай да бір материалдық сыйлықтар таратуға, ақша немесе қызмет ұсынуға, қайырымдылық акцияларын ұйымдастыру арқылы қолдау көрсетуге қатаң тыйым салынған. Мұндай әрекеттер сайлау алдындағы жөнсіз үгіт ретінде бағаланып, заңда белгіленген жауапкершілікке әкеп соғады. Сонымен қатар сайлау комиссияларының жұмысына араласуға, дауыс беру барысына кедергі келтіруге немесе сайлаушылардың еркін таңдау жасауына ықпал етуге жол берілмейді.
Сайлау учаскелерінде қоғамдық бақылауды жүзеге асыратын байқаушылар да өз қызметін заң талаптарына сәйкес атқарады. Олар сайлау барысын бақылап, заң бұзушылықтар анықталған жағдайда оны белгіленген тәртіппен тіркейді. Алайда байқаушылардың сайлау комиссиясының жұмысына араласуына немесе дауыс санау рәсіміне ықпал етуіне жол берілмейді.
Әділ сайлау – демократиялық мемлекеттің маңызды қағидаларының бірі. Сондықтан заң талаптарының сақталуы тек мемлекеттік органдардың ғана емес, сайлау процесіне қатысатын барлық азаматтардың ортақ жауапкершілігі болып саналады. Сайлау мәдениетін қалыптастыру, заңға құрметпен қарау және азаматтық белсенділік қоғамның демократиялық дамуына оң ықпал етеді.
Осы тұрғыдан алғанда, Құрылтай сайлауы еліміздегі саяси реформалардың тиімді жүзеге асуына және азаматтардың мемлекеттік басқару ісіне қатысу мүмкіндігін кеңейтуге бағытталған маңызды қадам болып табылады. Заң талаптарын сақтау мен ашықтық қағидаттарын ұстану сайлау нәтижесіне деген қоғамдық сенімді нығайтып, оның әділ әрі жария түрде өтуіне негіз қалайды.